Navodne posete stranih državljana u opkoljeno Sarajevo, čiji je cilj bio da, uz plaćanje, pucaju na civile sa položaja Vojske Republike Srpske, istražuju italijanski tužioci u Milanu kako bi se, ako sve rezultira optužnicama, moglo otvoriti jedno od najmračnijih poglavlja rata u BiH.
Informacije o ovoj istrazi objavili su Il Giorno, La Repubblica i ANSA, navodeći da su pojedinci iz Italije, Rusije, Kanade i SAD-a naoružani dovođeni na linije oko Sarajeva, gde su im omogućavani „vikend-izleti“ u kojima je meta bilo nesretno civilno stanovništvo. Istraga se vodi pod radnim nazivom „sarajevski safari“.
Prvi konkretni tragovi nakon tri decenije
Iako su žrtve i preživjeli već godinama upozoravali da su tokom opsade po gradu djelovali snajperisti koji nisu pripadali regularnim jedinicama, ovo je prvi put da evropsko pravosuđe istražuje mogućnost da je barbarstvo bilo organizovano kao plaćena „zabava“.
Tužilaštvo u Milanu još ne otkriva ko su osumnjičeni niti u kojoj je fazi predmet, ali prema navodima italijanskih medija, istraga je pokrenuta nakon novih informacija koje su italijanskim organima dostavili novinar Ezio Gavazzeni i bivši sudija Guido Salvini.
Svjedočenja koja su godinama ignorisana
Haški tribunal je u svojim presudama već opisivao sistematsku snajpersku kampanju nad Sarajlijama kojoj je cilj bio terorisanje stanovništva. Međutim, u pojedinim svjedočenjima spominjalo se i prisustvo stranaca na položajima.
Američki vatrogasac John Jordan je 2007. godine govorio o „ljudima koji su izgledali kao lovci iz Schwarzwalda“, potpuno nespremni za urbano ratovanje, a koji su se pojavljivali na srpskim položajima oko grada.
Bivša portparolka haškog tužilaštva Florence Hartmann potvrdila je da se u Tribunalu znalo da postoje „smrtonosne ture“, ali nikada se nije uspjelo doći do organizatora.
Odlazak u Sarajevo na zverski safari?
Italijanski mediji tvrde da su bosanske obavještajne službe tokom rata sumnjale da iza logistike „sarajevskog safarija“ stoji tadašnja Služba državne bezbednosti Srbije i njen šef Jovica Stanišić, kasnije osuđen pred Haškim tribunalom. Međutim, te sumnje nikada nisu pravosudno ispitane.
Sarajevo čeka odgovore
Za porodice ubijenih, vijest o milanskoj istrazi budi nadu da bi se konačno mogla utvrditi odgovornost za ubijanje civila kao „zabavu“.
Samir Čišić, čija je jednogodišnja kćerka Irina ubijena snajperom 1993. u sarajevskim Ciganlama, kaže da se tri decenije pita da li je njegovo dijete bila slučajna žrtva ili nečiji „trofej“.
„Ako je neko dolazio da puca na našu djecu iz obijesti, taj zločin mora izaći na vidjelo“, poručuje on.
Prva istraga ovog tipa u Evropi
Ako italijansko tužilaštvo podigne optužnicu, biće to prvi sudski proces u Evropi koji se eksplicitno bavi praksom „turističkog snajperisanja“ tokom rata u BiH.
U Bosni i Hercegovini slični predmeti već godinama stoje u ladicama — a više od 3.200 ratnih zločina još nije dobilo pravosudni epilog.
Istraga u Milanu mogla bi, po prvi put, razotkriti kako je funkcionisao monstruozni mehanizam u kojem su životi civila postajali meta za bogataše željne adrenalina.
Naslovnica
Foto: YouTube printscreen
