Japan je ove godine prvi put premašio brojku od 100.000 ljudi koji imaju 100 ili više godina. Prema podacima japanskog Ministarstva zdravlja, rada i socijalne zaštite, u septembru 2026. godine u zemlji je živelo 107.677 stogodišnjaka, gotovo 8.000 više nego godinu dana ranije.
Time je nastavljen neprekinuti rast broja ljudi starijih od 100 godina, koji traje već 56 godina. Istovremeno, Japan se suočava sa suprotnim demografskim trendom: ukupno stanovništvo se smanjuje, a broj rođenih nalazi se na rekordno niskom nivou.
Žene čine gotovo devet od deset stogodišnjaka
Dugovečnost u Japanu izrazito je povezana sa razlikom između muškaraca i žena. Od ukupno 107.677 ljudi starijih od 100 godina, čak 94.298 su žene, odnosno oko 88 odsto.
Brojka je utoliko značajnija što Japan već decenijama spada među zemlje sa najdužim očekivanim životnim vekom. Prema podacima Svetske banke, očekivani životni vek u Japanu iznosio je 84 godine 2024. godine. U Sjedinjenim Američkim Državama bio je oko pet godina kraći.
Japanske vlasti povećanje broja stogodišnjaka predstavljaju i kao pokazatelj napretka zdravstvenog sistema. Ministar zdravlja Kenjiro Ueno ocenio je da je ohrabrujuće što veliki broj ljudi ostaje aktivan i zdrav i u veoma poznim godinama.
Ishrana, zdravstvena zaštita i način života
Na japansku dugovečnost istraživači povezuju različite faktore. Među njima se često navode tradicionalna ishrana, relativno visok kvalitet zdravstvene zaštite i određene životne navike.
U objašnjenjima dugog života u Japanu često se pominje i pojam „ikigai“, koji označava osećaj svrhe i razloga zbog kojeg osoba ustaje svakog jutra. Iako se taj koncept često predstavlja kao jedan od mogućih elemenata japanskog načina života, dugovečnost nema jedno jednostavno objašnjenje i rezultat je kombinacije bioloških, društvenih, zdravstvenih i ekonomskih faktora.
Japan je pritom zemlja sa veoma izraženim kontrastom. Dok pojedini stanovnici doživljavaju 100. rođendan, mlađe generacije sve su malobrojnije.
Više stogodišnjaka, ali manje stanovnika
Japan ima oko 123 miliona stanovnika, ali njegova populacija već godinama opada. Istovremeno, stopa nataliteta nalazi se na istorijski niskom nivou.
To znači da se menja sama struktura japanskog društva. Ljudi žive sve duže, ali nema dovoljno rođenih da bi se nadoknadio broj stanovnika koji umiru. Posledica je sve veći udeo starijih ljudi i smanjenje broja stanovnika radnog uzrasta.
Demografski trend već ima direktne ekonomske posledice. Veći broj starijih građana povećava potrebe za zdravstvenom zaštitom i dugotrajnom negom, dok smanjenje radno sposobnog stanovništva stvara pritisak na tržište rada i javne finansije.
Japan je zato istovremeno primer izuzetne ljudske dugovečnosti i jedan od najpoznatijih primera problema sa kojima se suočavaju društva koja stare brže nego što se podmlađuju.
Japan pokušava da nadoknadi manjak radne snage
Jedan od odgovora na nedostatak radnika jeste postepeno otvaranje tržišta rada za strane državljane. Japan je poslednjih godina proširio mogućnosti zapošljavanja stranih radnika, posebno u oblastima u kojima postoji izražen nedostatak zaposlenih.
Međutim, pitanje migracije ostaje politički i društveno osetljivo, a vlasti su u pojedinim oblastima počele da pooštravaju pravila za ulazak i boravak stranaca.
Istovremeno, država pokušava da podstakne rađanje dece, produži radni vek i poveća produktivnost kroz tehnologiju i automatizaciju.
Zemlja u kojoj je 100. rođendan sve manje neobičan
Prvi put kada je Japan počeo da vodi statistiku stogodišnjaka, njihov broj bio je gotovo zanemarljiv u poređenju sa današnjim. Više od pola veka kasnije, broj ljudi koji su doživeli najmanje 100 godina dostigao je šestocifrenu vrednost.
To je istorijski rekord, ali i svojevrsni simbol japanskog demografskog paradoksa: zemlja uspeva da produži ljudski život, dok istovremeno sve teže obezbeđuje dovoljan broj novih generacija.
Broj stogodišnjaka tako više nije samo statistika o dugovečnosti. On je postao i pokazatelj duboke promene japanskog društva — društva u kojem je životni vek među najdužima na svetu, dok je budućnost broja stanovnika sve neizvesnija.
Naslovnica
Foto: YouTube printscreen
